Het Knelpuntberoep

Vaak zie ik nette mannen in pak, of vrouwen in streng uitziende mantelpakjes geïnterviewd worden en met uitgestreken gezicht praten over ‘het knelpuntberoep’. Het beroep waarvoor het maar niet mogelijk is om geschikte en voldoende kandidaten aan te trekken. Ik weet niet hoe dat gaat in andere sectoren van de arbeidsmarkt, maar ik weet er wel iets over te vertellen in mijn deel van de arbeidsmarkt. De IT.

Het knelpuntberoep bestaat niet. Of liever, het bestaat al twintig jaar, meer dan twintig jaar en het is nog niets veranderd, dus is het geen knelpuntberoep meer, maar een structureel gegeven. Ik denk ook niet dat het zal veranderen, in de komende jaren. Aan goede wil ontbreekt het niet, aan inzicht daarentegen, volop.

Ik ben een mens van de praktijk, die aan den lijve ondervindt wat het betekent om met die tekorten op de arbeidsmarkt te moeten omgaan. Ik sta er overigens niet alleen in. Alleen al wat er de laatste maanden of jaren over gepubliceerd wordt zou moeten aanzetten tot denken.

Als je twintig jaar lang moet vaststellen dat IT een knelpuntberoep is, zou het dan kunnen dat er iets schort aan de aantrekkelijkheid van de opleiding? Of aan de maatregelen die je denkt te moeten nemen om daaraan te verhelpen?

Je kunt het de hogescholen en universiteiten niet kwalijk nemen dat ze een degelijk algemeen ‘passepartout’ stramien ontwerpen. Het is een opleiding waarbij ze toekomstige informatici op alles voorbereiden en tegelijk op niets. Ik begrijp dat je onmogelijk kunt anticiperen op alles wat zich in de nabije toekomst zal opwerpen als een sterk groeiende behoefte, maar voor veiligheid kiezen alleen, zal zeker ook niet de juiste aanpak zijn. We moeten werk maken van de aantrekkelijkheid van de opleiding, en wat mij betreft gebeurt dat best op een inhoudelijke manier.

Wordt het niet eens tijd om na te denken over welke instrumenten we studenten in handen geven, eerder dan een soort blind geloof ‘dat ze ’t wel zullen redden’ als we ze maar van alles iets leren. Dan zullen ze zich later wel specialiseren… We zouden – mits wat inspanning – in staat kunnen zijn om af te stappen van het ‘just in case’ model, naar een ‘just in time’ model. Simpel gezegd, we gaan geen informatie archeologie onderwijzen, maar anticiperen op wat de markt wil, en vooruitlopen of minstens gelijke tred houden met de toekomst.

Ik gebruik graag een sterk beeld. Er is een tijd geweest dat mensen luisterden naar diegene die hen het nieuws uit de krant kon voorlezen. Die functie had zelfs ooit toekomst en aanzien. Er is een tijd geweest dat er mensen opgeleid werden om op een typmachine te typen. Dat beroep had ooit toekomst. Willen we echt niet zien wat er aan’t gebeuren is in de IT? Gaan we blijven mensen opleiden met skills die ‘nowhere near’ de hedendaagse behoeften liggen of streven we naar een inschaling in de globale IT behoeftes?

Niet alleen het beleid moet hierover nadenken, ook bedrijfsleiders en HR verantwoordelijken moeten beseffen dat hun basis behoeften veranderen. We spelen niet meer op eilandjes die lokaal bestuurd kunnen worden. Meer en meer zijn er kostenbesparingen te realiseren en efficiënties te bereiken die impliceren dat je gebruik maakt van de tools zoals die er vandaag zijn.

Het buitenland, die grote boze reus, is zich daar al op aan ’t voorbereiden. U wil toch niet achterblijven? Of denkt u dat het zo’n vaart niet zal lopen? Graag bereid tot een discussie.

Lees meer over: knelpuntberoep, onderwijs, belgië

Reactie toevoegen